رشد قیمت روی برخلاف افت فلزات پایه؛ اثر بر صنایع گالوانیزه ایران
نتیجه اصلی
بر اساس داده های رسمی بانک جهانی، روی یکی از معدود فلزات پایه بود که میان ژوئن و ژوئیه ۲۰۲۶ رشد قیمت داشت، در حالی که شاخص کلی فلزات پایه در همین بازه افت کرد. این واگرایی نشان می دهد کمبود عرضه مختص روی در کار است، نه یک رونق تقاضای عمومی در کل صنایع فلزی.
داده و بازه زمانی
طبق گزارش Pink Sheet بانک جهانی (نسخه اوت ۲۰۲۶)، میانگین قیمت جهانی روی از ۳۵۳۹ دلار در هر تن در ژوئن ۲۰۲۶ به ۳۵۹۹ دلار در هر تن در ژوئیه ۲۰۲۶ رسید؛ رشدی حدود ۱.۷ درصد. در همین بازه، شاخص کلی فلزات پایه بانک جهانی (بدون سنگ آهن) از ۱۶۲.۲ به ۱۵۷.۵ کاهش یافت، افتی نزدیک به ۲.۹ درصد. آلومینیوم در همین گزارش افت بیشتری داشت (از ۳۴۳۹ به ۳۱۶۱ دلار در هر تن) و مس تقریبا بدون تغییر ماند (از ۱۳۵۵۲ به ۱۳۵۴۳ دلار در هر تن).
عوامل محتمل
گزارش بانک جهانی دلیل مشخصی برای این واگرایی در جداول خود ذکر نمی کند. برخی تحلیل های بازار به تنگی موجودی فیزیکی روی در انبارهای بورس فلزات لندن اشاره کرده اند، اما این تحلیل خارج از داده رسمی بانک جهانی است و باید به عنوان تفسیر بازار، نه نتیجه گیری قطعی بانک جهانی، در نظر گرفته شود.
مقایسه با سایر فلزات پایه
رشد حدود ۱.۷ درصدی روی در برابر افت ۸.۱ درصدی آلومینیوم و افت ناچیز ۰.۱ درصدی مس در همان گزارش، نشان می دهد فلزات پایه در این بازه به یک شکل حرکت نکردند؛ نکته ای که برای خریدارانی که بودجه بندی را بر اساس هر فلز جداگانه انجام می دهند، نه بر اساس شاخص کلی، اهمیت دارد.
اثر بر صنایع ایران
روی ماده اولیه اصلی گالوانیزاسیون گرم است، روشی که بیشترین کاربرد را در محافظت از خوردگی فولاد ساختمانی، ورق خودرو، لوله و مفتول دارد. صنایع ایران بخش قابل توجهی از روی خام یا کنسانتره روی مصرفی خود را وارد می کنند؛ رشد قیمت روی در حالی که سایر فلزات پایه ارزان تر می شوند، هزینه تمام شده محصولات گالوانیزه را نسبت به یک سناریوی افت همزمان همه فلزات، بالاتر نگه می دارد. این موضوع برای کارخانه های گالوانیزه، تولیدکنندگان لوله و پروفیل، و پیمانکاران فولادی که قیمت نهایی را بر اساس مجموع هزینه فولاد و پوشش محاسبه می کنند، مستقیما قابل اندازه گیری است.
محدودیت داده
این مقایسه بر اساس میانگین ماهانه است که نوسان درون ماهی را پنهان می کند؛ یک فلز می تواند میانگین ماهانه صعودی داشته باشد اما در هفته پایانی همان ماه به شدت افت کند، یا برعکس. گزارش سپتامبر ۲۰۲۶ بانک جهانی (با داده مربوط به اوت) تا زمان نگارش این مطلب هنوز منتشر نشده بود؛ بنابراین این روند بر اساس آخرین داده رسمی منتشرشده است، نه آخرین قیمت لحظه ای بازار.
نتیجه کاربردی
خریداران و برنامه ریزانی که هزینه تمام شده فولاد گالوانیزه یا محصولات روی اندود را دنبال می کنند، باید فعلا روی را مستقل از روند کلی فلزات پایه در نظر بگیرند و قیمت لحظه ای را مستقیما از تامین کننده خود استعلام کنند، نه اینکه فرض کنند روی هم جهت آلومینیوم یا مس حرکت می کند.
