تعطیلی آخرین کارخانه اسید استیک اروپا در انگلیس
شرکت اینیوس هر سه واحد تولید محصولات استیل (اسید استیک، انیدرید استیک و اتیل استات) خود در هال انگلیس را متوقف کرد؛ این واحدها آخرین ظرفیت بزرگ صنعتی تولید این محصولات در اروپا بودند و توقف آن ها به دلیل رسیدن قیمت گاز اروپا به 12 برابر آمریکا اعلام شده است.
واقعیت های اصلی
- اینیوس در 22 سپتامبر 2026 اعلام کرد سه کارخانه شیمیایی خود در هال انگلیس را متوقف می کند؛ این واحدها آخرین ظرفیت بزرگ صنعتی تولید محصولات استیل در اروپا توصیف شده اند.
- ظرفیت مجموع این سه واحد حدود پانصد هزار تن اسید استیک، صد و پنجاه هزار تن انیدرید استیک و دویست هزار تن اتیل استات در سال است.
- دو واحد از این سه واحد پیش از تاریخ اعلام از کار افتاده بودند و واحد سوم هم ظرف چند روز پس از اعلام متوقف شد.
- این واحدها به حالت تعلیق و نگهداری درآمده اند، نه تخریب کامل، و ادامه یا از سرگیری تولید به تصمیم بعدی شرکت بستگی دارد.
- این تعطیلی نزدیک به چهار هزار شغل تخصصی و برنامه های کارآموزی مرتبط در زنجیره تامین این واحدها را تحت تاثیر قرار می دهد.
- سر جیم ریتچی، رئیس هیات مدیره اینیوس، گفت قیمت گاز اروپا اکنون دوازده برابر آمریکا و هشت برابر تولید مبتنی بر زغال سنگ چین است و به گفته او "ما دیگر نمی توانیم رقابت کنیم".
- به گفته اینیوس، رد پای کربن محصولات تولیدشده در هال حدود نصف محصولات آمریکایی و یک هشتم محصولات چینی مشابه است.
زمینه
محصولات استیل یعنی اسید استیک، انیدرید استیک و اتیل استات، مواد اولیه پایه ای برای داروسازی، نساجی، لوازم آرایشی، مواد شوینده، مصالح ساختمانی، رنگ و پوشش، و برخی مواد منفجره تخصصی هستند. مجتمع هال یکی از کارآمدترین مجتمع های تولید استیل در جهان بود، اما حتی این کارآمدی هم نتوانست شکاف ساختاری قیمت گاز میان اروپا و رقبای اصلی آن را جبران کند.
چرا مهم است؟
این یک توقف تولید معمولی نیست. با خروج خط تولید حدود پانصد هزار تنی اسید استیک هال از مدار، اروپا دیگر هیچ ظرفیت بزرگ صنعتی داخلی برای تولید محصولات استیل ندارد و خریداران اروپایی این محصولات باید بیشتر به تولیدکنندگان آسیایی و آمریکای شمالی روی بیاورند؛ موضوعی که زمان حمل، هزینه و ریسک نرخ ارز را به زنجیره تامینی اضافه می کند که پیش تر به تولید منطقه ای متکی بود.
اثر صنعتی و اقتصادی
اسید استیک و مشتقات آن در تولید مونومر وینیل استات (مورد استفاده در رنگ، چسب و بسته بندی)، سلولز استات (نساجی و فیلتر)، حد واسط های دارویی و حلال های صنعتی به کار می روند. حذف ناگهانی نزدیک به یک میلیون تن ظرفیت ترکیبی محصولات استیل در اروپا، دست کم تا زمان یافتن تامین کننده جایگزین، احتمالا دسترسی منطقه ای به این مواد شیمیایی پایین دستی را محدودتر و قیمت آن ها را حمایت خواهد کرد.
ارتباط با ایران
ایران یکی از ارزان ترین منابع گاز طبیعی داخلی در جهان و یک صنعت متانول و پتروشیمی پایین دستی جاافتاده دارد؛ همان مزیت گازی که به گفته اینیوس در اروپا از دست رفته است. با خروج آخرین ظرفیت بزرگ صنعتی استیل اروپا از مدار، خریداران جهانی اسید استیک، انیدرید استیک و اتیل استات با یک خلا تامین واقعی روبرو هستند؛ تولیدکنندگان و بازرگانان پتروشیمی ایرانی که ظرفیت استیل یا زنجیره متانولی مرتبط دارند، فرصت عملی برای بررسی صادرات به بازارهایی دارند که پیش تر از هال تامین می شدند، البته به شرط آنکه لجستیک و هرگونه محدودیت تجاری قابل اعمال اجازه دهد.
چه چیزی باید دنبال شود؟
خریداران اروپایی اسید استیک، انیدرید استیک و اتیل استات باید تغییرات قیمت و زمان تحویل را در پی خروج تولید هال از بازار دنبال کنند، و اینکه آیا اینیوس یا یک بهره بردار دیگر واحدهای متوقف شده را در صورت افت قیمت گاز اروپا دوباره راه اندازی می کند یا نه. تولیدکنندگان ایرانی و سایر تامین کنندگان غیراروپایی هم باید ببینند آیا خریداران اروپایی برای پر کردن این خلا به دنبال تامین کنندگان تازه می روند یا خیر.
