ایزو ۹۰۰۱:۲۰۲۶ ۲۵ شهریور منتشر می‌شود؛ اثر بر صادرکنندگان

تعداد بازدید 3 1405/06/23

سازمان بین المللی استاندارد (ISO) قرار است نسخه ششم استاندارد ISO 9001، پرکاربردترین سند مدیریت کیفیت جهان، را در تاریخ ۱۶ سپتامبر ۲۰۲۶ (۲۵ شهریور ۱۴۰۵) منتشر کند؛ این اولین بازنگری کامل استاندارد از زمان نسخه ۲۰۱۵ است که هم اکنون بیش از یک میلیون سازمان در سراسر جهان گواهینامه معتبر آن را دارند.

آنچه تأیید شده است

در ۷ اوت ۲۰۲۶، کمیته فنی ISO/TC 176/SC 2 اعلام کرد که پیش نویس نهایی استاندارد بین المللی (FDIS) با «حمایت گسترده بین المللی» تصویب شده است.
انتشار نسخه نهایی برای ۱۶ سپتامبر ۲۰۲۶ برنامه ریزی شده است.
مرحله پیش از آن، یعنی پیش نویس بین المللی (DIS)، در اوت ۲۰۲۵ منتشر شده بود؛ یعنی فرایند رسمی رأی گیری حدود ۱۳ ماه طول کشیده است.
سازمان های دارای گواهی نسخه ۲۰۱۵ احتمالاً یک دوره گذار سه ساله (تا حدود سپتامبر ۲۰۲۹) خواهند داشت، هرچند قوانین و مهلت های دقیق پس از انتشار رسمی توسط انجمن بین المللی اعتباربخشی (IAF) و نهادهای صدور گواهی اعلام می شود.

ممیز کیفیت در حال بررسی مستندات ایزو ۹۰۰۱ در یک واحد تولیدی

چه چیزی واقعاً تغییر می کند

ساختار کلی استاندارد (بر مبنای Annex SL مشترک میان استانداردهای مدیریتی ایزو) حفظ می شود، بنابراین تغییرات تکاملی است نه یک بازنویسی کامل. مهم ترین تغییرات در سه بخش متمرکز است: بند ۵ (رهبری) با تأکید صریح تر بر «فرهنگ کیفیت» و «رفتار اخلاقی» تقویت می شود؛ بند ۶ (برنامه ریزی) مدیریت ریسک و فرصت را در زیربندهای جداگانه و شفاف تر بازآرایی می کند؛ و بند ۴ (زمینه سازمان) اصلاحیه تغییر اقلیم مصوب ۲۰۲۴ را به طور رسمی در خود جای می دهد و سازمان ها را ملزم می کند تغییر اقلیم را در تعیین دامنه سیستم مدیریت کیفیت خود لحاظ کنند. ضمیمه A (راهنمای توضیحی) نیز گسترش یافته است؛ بندهای ۸ تا ۱۰ (عملیات، ارزیابی عملکرد و بهبود) تغییرات نسبتاً کمی دارند.

چرا برای صادرکنندگان و تولیدکنندگان ایرانی مهم است

گواهینامه ایزو ۹۰۰۱ در عمل بخشی جدایی ناپذیر از شرایط تجاری بسیاری از خریداران بین المللی، فهرست تأمین کنندگان (Vendor List) شرکت های چندملیتی و بسیاری از مناقصه های صنعتی داخلی است. برای تولیدکننده یا صادرکننده ایرانی قطعات، ماشین آلات یا محصولات صنعتی که گواهی معتبر ۲۰۱۵ دارد، بازنگری استاندارد یعنی نیاز به به روزرسانی مستندات سیستم مدیریت کیفیت، آموزش ممیزان داخلی و هماهنگی ممیزی انتقال با نهاد صدور گواهی، پیش از پایان اعتبار گواهی فعلی.

اثر عملی

شرکت هایی که هم اکنون در میانه چرخه ممیزی مجدد گواهی ۲۰۱۵ هستند بهتر است از نهاد صدور گواهی خود بپرسند که آیا ممیزی برنامه ریزی شده نزدیک به تاریخ انتشار، بر مبنای نسخه قدیم ارزیابی می شود یا نسخه جدید. انتظار می رود در یکی دو سال آینده تقاضا برای خدمات ارزیابی شکاف (Gap Assessment) و ممیزی انتقال در میان مشاوران و نهادهای صدور گواهی افزایش یابد؛ برنامه ریزی زودهنگام برای این هزینه و زمان بندی توصیه می شود.

چه چیزی باید دنبال شود

نقطه عطف فوری، انتشار رسمی متن نهایی در ۲۵ شهریور ۱۴۰۵ است. پس از آن باید منتظر اعلام قوانین و مهلت های رسمی دوره گذار از سوی IAF و به دنبال آن جدول های زمانی مشخص از سوی نهادهای صدور گواهی بود.