رکورد قیمت مس؛ فشار بر صنایع مسی ایران

تعداد بازدید 3 1405/06/19

قیمت جهانی مس روز سه شنبه، ۱۷ شهریور ۱۴۰۵ (۸ سپتامبر ۲۰۲۶)، برای دومین روز متوالی به رکورد تاریخی خود رسید؛ قرارداد سه ماهه مس در بورس فلزات لندن (LME) به رقم ۱۴٬۶۱۷ دلار در هر تن دست یافت. این رشد که از ابتدای سال حدود ۱۷ درصد بوده، عمدتاً نتیجه ترکیبی از نگرانی از تعرفه احتمالی آمریکا بر واردات مس تصفیه شده و کمبود واقعی عرضه در بازار جهانی است.

به گزارش رویترز، وزارت بازرگانی آمریکا موظف بود تا ۳۰ ژوئن ۲۰۲۶ گزارشی درباره اعمال یا عدم اعمال تعرفه بر مس تصفیه شده ارائه کند؛ اما بیش از دو ماه از این مهلت گذشته و کاخ سفید هنوز تصمیمی اعلام نکرده است. طبق گزارش ها، نرخ مورد بحث حدود ۱۵ درصد از ژانویه ۲۰۲۷ و افزایش به ۳۰ درصد از سال ۲۰۲۸ بوده، هرچند این رقم هنوز نهایی نشده است.

کارگر صنعتی در حال بازرسی شمش‌های مس در انبار، در کنار نمودار صعودی قیمت جهانی مس

چرا این اتفاق مهم است؟

همین عدم قطعیت باعث شده بازرگانان محموله های مس را به سمت آمریکا هدایت کنند تا پیش از اعمال احتمالی تعرفه، از قیمت های بهتر بهره مند شوند. نتیجه این رفتار، انباشت رکوردشکن موجودی در انبارهای بورس کالای شیکاگو (به ۶۷۵ هزار و ۱۸۵ تن، ۴۶ روز متوالی رشد) و در مقابل، خالی شدن انبارهای بورس فلزات لندن (برداشت خالص ۶۵٬۴۰۰ تنی) و کاهش موجودی بورس فلزات شانگهای به پایین ترین سطح خود از سال ۲۰۲۴ بوده است. واردات کاتد مس تصفیه شده آمریکا در نیمه نخست ۲۰۲۶ به ۸۸۵ هزار تن رسید، سه درصد بیشتر از مدت مشابه سال قبل.

در پس این تحولات، مسئله ای ساختاری تر هم وجود دارد: به گزارش آژانس بین المللی انرژی (IEA)، عیار سنگ معدن مس از سال ۱۹۹۱ حدود ۴۰ درصد کاهش یافته، دوره راه اندازی معادن جدید به نزدیک ۱۷ سال رسیده، و نرخ های ذوب و پالایش مس در آخرین توافق سالانه به صفر رسیده — نشانه ای از اینکه ظرفیت ذوب جهانی از عرضه کنسانتره پیشی گرفته است. بر همین اساس، IEA احتمال کسری ۳۰ درصدی عرضه مس تا سال ۲۰۳۵ را مطرح کرده است.

ارتباط با ایران

این رکورد قیمتی دو گروه از فعالان صنعتی ایران را مستقیماً درگیر می کند. از یک سو، تولیدکنندگان و صادرکنندگان مس کشور — که شرکت ملی صنایع مس ایران بزرگ ترین آن هاست — از رشد شدید نرخ جهانی برای بهبود درآمد صادراتی بهره می برند، چرا که قیمت گذاری محموله های صادراتی مس معمولاً بر پایه نرخ های بورس فلزات لندن انجام می شود. از سوی دیگر، صنایع مصرف کننده مس در داخل کشور — از جمله تولیدکنندگان کابل و سیم، تجهیزات برق، سیم پیچ موتور و صنایع ساختمانی — با افزایش محسوس هزینه تأمین مواد اولیه روبه رو خواهند شد، چون قیمت های داخلی محصولات مسی در بورس کالای ایران (IME) نیز به طور معمول با نوسانات بازار جهانی هم جهت حرکت می کند. تا زمانی که تکلیف تعرفه آمریکا مشخص نشود، این نوسان قیمتی برای هر دو گروه ادامه خواهد داشت.

چه چیزهایی باید در ادامه دنبال شود؟

مهم ترین نقطه تصمیم، اعلام رسمی کاخ سفید درباره سرنوشت تعرفه مس تصفیه شده است که هنوز منتشر نشده. علاوه بر آن، باید روند انباشت موجودی در بورس کالای شیکاگو در مقابل تخلیه انبارهای لندن و شانگهای، و همچنین وضعیت تولید معادن بزرگ شیلی و پرو (که با افت تولید مواجه بوده اند) را دنبال کرد. تولید جهانی مس معدنی در مسیر ثبت اولین کاهش سالانه خود از سال ۲۰۱۷ است؛ روندی که در صورت تداوم، صرف نظر از تصمیم آمریکا درباره تعرفه، کسری ساختاری عرضه را پابرجا نگه می دارد.