قیمت جهانی اوره در سال 2026 یک چرخه کامل جهش و بازگشت را طی کرده است؛ جهشی شدید در بهار به دنبال یک شوک عرضه در منطقه خلیج فارس، و افتی تدریجی در تابستان همزمان با فروکش کردن آن اختلال.
داده ها و بازه زمانی
گزارش چشم انداز بازار کالا بانک جهانی که در 30 آوریل 2026 منتشر شد، رشد بیش از 12 درصدی شاخص قیمت کود در سه ماه نخست 2026 را ثبت کرد -تندترین رشد سه ماهه از سال 2022- و قیمت اوره در هفته 4 تا 8 مه 2026 به حدود 850 تا 865 دلار در هر تن رسید؛ رشدی نزدیک به 80 درصد نسبت به فوریه. اما طبق گزارش دی تی ان، در هفته 24 تا 28 اوت 2026 قیمت منطقه ای اوره در آمریکا به 655 دلار در هر تن رسیده -حدود 24 درصد پایین تر از اوج ماه مه و نزدیک 5 درصد کمتر از هفته قبل از آن که 686 دلار بود.
علت جهش اولیه
خاورمیانه حدود یک سوم تجارت جهانی اوره را تامین می کند و ظرفیت تولید و صادرات این منطقه در بهار امسال دچار اختلال شد. به گزارش آیسیس، تا اوایل مه 2026 حدود 800 هزار تن کود در 17 کشتی در تنگه هرمز گرفتار مانده بود و تولید ایران در آن بازه به صورت نامنظم و با ابهام درباره امکان صادرات توصیف شده است. دی تی ان نیز اشاره کرده که سازمان ملل پیشنهاد کمک به تسهیل عبور محموله های کود از تنگه هرمز را مطرح کرده بود.
اهمیت این چرخه برای صنعت
هزینه کود مستقیما در بودجه نهاده های کشاورزی و از آن مسیر در قیمت جهانی غذا اثر می گذارد، بنابراین این رفت و برگشت از جهش 80 درصدی بهاره تا افت 24 درصدی تابستانی، نمونه ای روشن از میزان آسیب پذیری هزینه نهاده های کشاورزی در برابر اختلال یک گذرگاه منطقه ای است. ایران به عنوان یکی از صادرکنندگان اصلی اوره و آمونیاک خلیج فارس، هم از جهش قیمت در کوتاه مدت بهره برد و هم ظرفیت صادراتی اش در اوج بحران با محدودیت مواجه بود؛ بازگشت قیمت به سطح پایین تر اکنون چشم انداز درآمد صادراتی پتروشیمی ایران را برای فصل های آینده تعدیل می کند.
محدودیت داده
اوره بازاری منطقه ای و وابسته به گرید محصول است، بنابراین قیمت دقیق بر اساس محل تحویل و مشخصات فنی متفاوت است؛ رقم منطقه ای آمریکا از دی تی ان با قیمت مرجع جهانی بانک جهانی یکسان نیست، هرچند هر دو همان الگوی جهش و افت را نشان می دهند. وضعیت دقیق تولید ایران و سایر تولیدکنندگان خلیج فارس در دوران اختلال تنها به صورت کیفی در گزارش های تجاری توصیف شده، نه با یک رقم تولید تایید شده واحد.
نتیجه کاربردی
خریداران کود نیتروژنی و محصولات پایه آمونیاک باید جهش بهار 2026 را یک رویداد ناشی از اختلال یک گذرگاه خاص در نظر بگیرند، نه یک سطح قیمتی پایه جدید، و در عین حال بدانند اختلال دوباره در مسیر تنگه هرمز می تواند به سرعت همین الگو را تکرار کند.
